Game-based krachttraining voor kinderen met een klompvoet, een prototype van het JKZ en het RHOC

Per jaar worden er in Nederland zo’n 200 kinderen met een klompvoet geboren. Bij een terugval van de stand van de klompvoet op latere leeftijd hoort vaak ook het doen van oefeningen. Joost van Linge, kinderorthopeed in het Juliana Kinderziekenhuis (JKZ), vond dat het doen van die oefeningen wat speelser en leuker kon voor kinderen. Hij ontwikkelt samen met het RHOC en de Haagse Hogeschool (HHS) een prototype om dit op een innovatieve manier aan te pakken: Oefeningen doen door te gamen met je voeten.

Behandeling van een klompvoet bij kinderen

Het JKZ en het RHOC werken regelmatig samen aan onderzoeken in de kinderorthopedie, bijvoorbeeld naar de behandeling van klompvoeten bij kinderen. Een klompvoet is een aangeboren afwijking van de stand van de voet. De voet bijvoorbeeld naar binnen gekanteld.
Joost is gespecialiseerd in het behandelen van een klompvoet bij kinderen door middel van de Ponseti-methode. Het voetje wordt met behulp van gips steeds verder in de juiste stand gebracht. Na de gipsperiode dragen kinderen met een klompvoet speciale ‘boots en brace’ tijdens het slapen totdat ze 4 jaar oud zijn. Bij een kleine groep kinderen is er sprake van terugval en groeien de voetjes weer terug in de oude stand. Om dit te behandelen zijn er extra oefeningen nodig.

Oefeningen door middel van gamen

De extra oefeningen bestaan onder andere uit krachttraining om de voeten sterker te maken. Het is voor jonge kinderen soms moeilijk en niet leuk om te doen. Om het laagdremmeliger en leuker te maken, kwam Joost op het idee om een game te ontwikkelen. Sinds 2022 werkt hij in samenwerking met het RHOC aan een prototype waarmee kinderen kunnen gamen met hun voeten.

Joost: “Het eerste prototype is ontworpen om te kijken of het überhaupt mogelijk is om een computerspel te besturen met je voeten. Dit is direct getest bij een patiënt. Hierna zijn we gaan doorontwikkelen. Er is een aantal technische verbeteringen doorgevoerd en de tweede stagiaire is hiermee doorgegaan. Inmiddels is de derde stagiaire Mirjam bezig met het verbeteren van het prototype.”

Unieke kans bij het RHOC

Mirjam studeert Bewegingstechnologie op de Haagse Hogeschool. De opleiding draait om het raakvlak tussen het bewegingsapparaat van de mens (het geheel van botten, skeletspieren, gewrichten, kapsels, kraakbeen en banden) en hoe techniek de beweging van het lichaam kan ondersteunen. Mirjam’s interesse ligt vooral bij de orthopedie en zo kwam ze bij het RHOC uit voor haar afstudeerproject.
Mirjam: “Ik was op zoek naar een praktisch onderzoek of opdracht die te maken heeft met beweging. In het RHOC wordt veel wetenschappelijk onderzoek gedaan in samenwerking met andere ziekenhuizen en universiteiten, zoals het HagaZiekenhuis, de TUDelft en het JKZ. Zo kreeg ik de unieke kans om een praktisch onderzoek uit te voeren in meerdere ziekenhuizen. Hier ben ik heel blij mee. Het is namelijk niet vanzelfsprekend om bij een ziekenhuis terecht te komen via mijn studie.”

Concept verder uitwerken

Met het prototype kunnen kinderen gamen door de vier knoppen te bedienen met hun voeten. Deze vier knoppen zijn zo gepositioneerd dat de gewenste spieren worden getraind bij indrukken van de knoppen. Eigenlijk een gamecontroler voor de voeten. Een kind kan ieder spel waarbij vier knoppen gebruikt worden, met dit apparaat spelen. Denk aan spellen waarbij je iets moet besturen dat naar boven, onder, links en rechts gaat. Spellen zoals Snake en Tetris.
Mirjam: “Samen met Joost heb ik uitgezoomd op het concept. Er waren al prototypen die werkten, maar allebei volgens hetzelfde principe. Ik wilde graag een andere aanpak proberen. Ik focuste meer op het maken van de beweging door het kind zelf. Tijdens mijn stage mag ik meekijken in het JKZ en het Reinier de Graaf Ziekenhuis. Dit is voor mij heel interessant en zorgt ook voor afwisseling.”

De volgende fase: het testen bij patiënten

Het oefenapparaat is bijna klaar voor de testfase bij patiënten. De gebruiksvriendelijkheid staat hierin voorop. Mirjam: “De voorgaande studenten hebben ook getest bij kinderen, maar niet heel uitgebreid. Ik verwacht dat er verbeterpunten uitkomen, maar dat helpt ons om tot een volwaardig product te komen. Er zijn al genoeg kinderen die nu al enthousiast zijn en het willen proberen. Ze vinden het natuurlijk erg leuk om te kunnen gamen.”

Joost van Linge vult aan: “Het is de bedoeling om te kijken hoe men het ook makkelijk thuis kan gebruiken. Nu bestaat het nog uit losse draden en plaatjes, het design is dan ook de volgende stap. Dit is een praktisch project en dat zorgt voor een interessante wisselwerking, ook voor mij. De stagiairs zijn echt van toegevoegde waarde bij dit project. Zij denken out of the box en zijn creatief.”